|
BASIN KANUNU
Kanun No: 5187 Kabul Tarihi: 9.6.2004
(Yayımlandığı Resmi Gazete: 24 Haziran 2004 -
Sayı:25504)
Amaç ve kapsam
MADDE 1. Bu Kanunun amacı, basın özgürlüğünü
ve bu özgürlüğün kullanımını düzenlemektir.
Bu Kanun basılmış eserlerin basımı ve yayımını
kapsar.
Tanımlar
MADDE 2. Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Basılmış eser: Yayımlanmak üzere her türlü
basım araçları ile basılan veya diğer
araçlarla çoğaltılan yazı, resim ve benzeri
eserler ile haber ajansı yayınlarını,
b) Yayım: Basılmış eserin herhangi bir şekilde
kamuya sunulmasını,
c) Süreli yayın: Belli aralıklarla yayımlanan
gazete, dergi gibi basılmış eserler ile haber
ajansları yayınlarını,
d) Yaygın süreli yayın: Tek bir basın-yayın
kuruluşu tarafından aynı isimle basılan ve her
coğrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere,
ülkenin en az yüzde yetmişinde yayımlanan
süreli yayın ile haber ajanslarının
yayınlarını,
e) Bölgesel süreli yayın: Tek bir basın-yayın
kuruluşu tarafından basılan ve en az üç komşu
ilde veya en az bir coğrafi bölgede yayımlanan
süreli yayını,
f) Yerel süreli yayın: Tek bir yerleşim
biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile
haftada bir veya daha uzun aralıklarla
yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınları,
g) Yayın türü: Süreli yayınların yaygın,
bölgesel ve yerel yayın türlerinden hangisinin
kapsamında olduğunu,
h) Süresiz yayın: Belli aralıklarla
yayımlanmayan kitap, armağan gibi basılmış
eserleri,
ı) Eser sahibi: Süreli veya süresiz yayının
içeriğini oluşturan yazıyı veya haberi yazanı,
çevireni veya resmi ya da karikatürü yapanı,
j) Yayımcı: Bir eseri basılmış eser durumuna
getirip yayımlayan gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Basımcı: Bir eseri basım araçları ile basan
veya diğer araçlarla çoğaltan gerçek veya
tüzel kişiyi,
l) Tüzel kişi temsilcisi: Yayın sahibi veya
yayımcının tüzel kişi olması halinde bu tüzel
kişiliğin yetkili organı tarafından,
yöneticiler arasından belirlenen gerçek kişiyi
veya kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen
gerçek kişiyi,
İfade eder.
Basın özgürlüğü
MADDE 3. Basın özgürdür. Bu özgürlük; bilgi
edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser
yaratma haklarını içerir.
Basın özgürlüğünün kullanılması ancak
demokratik bir toplumun gereklerine uygun
olarak; başkalarının şöhret ve haklarının,
toplum sağlığının ve ahlâkının, millî
güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği ve
toprak bütünlüğünün korunması, Devlet
sırlarının açıklanmasının veya suç
işlenmesinin önlenmesi, yargı gücünün otorite
ve tarafsızlığının sağlanması amacıyla
sınırlanabilir.
Zorunlu bilgiler
MADDE 4. Her basılmış eserde, basıldığı yer
ve tarih, basımcının ve varsa yayımcının
adları, varsa ticarî unvanları ve işyeri
adresleri gösterilir. İlân, tarife, sirküler
ve benzerleri hakkında bu hüküm uygulanmaz.
Haber ajansı yayınları hariç her türlü süreli
yayında, ayrıca yönetim yeri, sahibinin, varsa
temsilcisinin, sorumlu müdürün adları ve
yayının türü gösterilir.
Sorumlu müdür
MADDE 5. Her süreli yayının bir sorumlu
müdürü bulunur. Sorumlu müdür, birden fazla
ise her birinin sorumlu olduğu bölüm
belirtilir.
Sorumlu müdür olabilmek için;
a) Onsekiz yaşını bitirmiş olmak,
b) Türkiye'de yerleşim yeri sahibi olmak ve
devamlı oturmak,
c) En az ortaöğretim veya dengi bir eğitim
kurumundan mezun olmak,
d) Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı
olmamak,
e) Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmamak,
f) T.C. vatandaşı olmayanlar için
karşılıklılık koşulu aramak,
Gerekir.
Sorumlu müdürün Türkiye Büyük Millet Meclisi
üyesi olması halinde sorumlu müdürlüğü
üstlenmek üzere müdür yardımcısı tayin edilir.
Sorumlu müdür için bu Kanunda yer alan
hükümler, sorumluluğu üstlenen yardımcı için
de geçerlidir.
Süreli yayın sahibi
MADDE 6. Gerçek ve tüzel kişiler ile kamu
kurum ve kuruluşları süreli yayın sahibi
olabilirler.
Süreli yayın sahibinin onsekiz yaşından küçük
veya kısıtlı olması halinde kanunî temsilcisi,
tüzel kişi olması halinde ise tüzel kişi
temsilcisi hakkında da 5 inci maddenin ikinci
fıkrasında belirtilen şartlar aranır.
Beyanname verilmesi
MADDE 7. Süreli yayınların çıkarılması için,
kaydedilmek üzere yönetim yerinin bulunduğu
yer Cumhuriyet Başsavcılığına bir beyanname
verilmesi yeterlidir. Cumhuriyet Başsavcılığı
tarafından düzenlenen kayıtlar alenidir.
Kayıt için verilen ve yayın sahibi, sahibin
küçük veya tüzel kişi olması halinde
temsilcisi ile sorumlu müdür tarafından
imzalanan beyannamede yayının adı ve mahiyeti,
hangi aralıklarla yayımlanacağı, yönetim yeri,
sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu
müdürün ad ve adresleri ile yayının türü
gösterilir.
Beyannameye, 5 inci ve 6 ncı maddelerde yazılı
şartların varlığını gösteren belgeler ile
yayın sahibi tüzel kişi ise tüzüğünün veya ana
sözleşmesinin veya vakıf senedinin bir sureti
eklenir.
Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından beyanname
ve eklerinin teslim edildiğini gösteren bir
alındı belgesi verilir.
Beyannamenin incelenmesi
MADDE 8. Beyannamenin ve eklerinin gerekli
veya gerçek bilgileri içermemesi veya yayın
sahibinin veya temsilcisinin veya sorumlu
müdürün 5 inci ve 6 ncı maddelerde yazılı
şartlara sahip olmaması halinde, Cumhuriyet
Başsavcılığı beyannamenin verilmesinden
itibaren iki hafta içinde eksikliğin
giderilmesini veya gerçeğe aykırı bilgilerin
düzeltilmesini yayın sahibinden ister. Bu
istemin tebliği tarihinden itibaren iki hafta
içerisinde yerine getirilmemesi halinde,
Cumhuriyet Başsavcılığı yayımın durdurulmasını
asliye ceza mahkemesinden talep eder. Mahkeme
en geç iki hafta içinde karar verir. Bu karara
karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.
Beyanname içeriğinde meydana gelen her
değişiklik, iki hafta içinde, gerekli
belgelerle birlikte yeni bir beyanname ile
aynı makama bildirilir.
Birinci fıkra hükmü, değişikliğe ilişkin
beyannameler hakkında da uygulanır.
Sorumlu müdürün bu görevden ayrılması halinde,
yenisi tayin edilinceye kadar sorumluluk yayın
sahibine veya temsilcisine aittir.
Süreli yayın sahibinin hakkını kaybetmesi
MADDE 9. Süreli yayın sahibinin beyanname
verdiği tarihten itibaren bir sene içinde
süreli yayın yayımlanmaz veya yayımlandıktan
sonra yayıma üç yıl müddetle ara verilirse
beyanname hükümsüz kalır ve sağladığı hak
ortadan kalkar.
556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname hükümleri saklıdır. Ancak,
bu Kanunun yürürlük tarihinde 5680 sayılı
Basın Kanunu gereği mevkute neşredenler, 556
sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname hükümleri gereği mevkute
neşretmekten alıkonulamazlar.
Teslim yükümlülüğü
MADDE 10. Basımcı, bastığı her türlü yayının
imzalı iki nüshasını, dağıtım veya yayımın
yapıldığı gün, mahallin Cumhuriyet
Başsavcılığına teslim etmekle yükümlüdür.
Bu yükümlülük, basılmış eserin içerik ve biçim
yönünden herhangi bir değişikliği içeren daha
sonraki basımları ile tıpkı basımları için de
geçerlidir.
Basımcıya bu yükümlülüğünü yerine getirdiğine
dair bir alındı belgesi verilir.
Cezai sorumluluk
MADDE 11. Basılmış eserler yoluyla işlenen
suç yayım anında oluşur.
Süreli yayınlar ve süresiz yayınlar yoluyla
işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur.
Süreli yayınlarda eser sahibinin belli
olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine
sahip bulunmaması ya da yurt dışında bulunması
nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya
verilecek cezanın eser sahibinin diğer bir
suçtan dolayı kesin hükümle mahkûm olduğu
cezaya etki etmemesi hallerinde, sorumlu müdür
ve yayın yönetmeni, genel yayın yönetmeni,
editör, basın danışmanı gibi sorumlu müdürün
bağlı olduğu yetkili sorumlu olur. Ancak bu
eserin sorumlu müdürün ve sorumlu müdürün
bağlı olduğu yetkilinin karşı çıkmasına rağmen
yayımlanması halinde, bundan doğan sorumluluk
yayımlatana aittir.
Süresiz yayınlarda eser sahibinin belli
olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine
sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması
nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya
verilecek cezanın eser sahibinin diğer bir
suçtan dolayı kesin hükümle mahkûm olduğu
cezaya etki etmemesi hallerinde yayımcı;
yayımcının belli olmaması veya basım sırasında
ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt
dışında olması nedeniyle Türkiye'de
yargılanamaması hallerinde ise basımcı sorumlu
olur.
Yukarıdaki hükümler, süreli yayınlar ve
süresiz yayınlar için bu Kanunda aranan
şartlara uyulmaksızın yapılan yayınlar
hakkında da uygulanır.
Haber kaynağı
MADDE 12. Süreli yayın sahibi, sorumlu müdür
ve eser sahibi, bilgi ve belge dahil her türlü
haber kaynaklarını açıklamaya ve bu konuda
tanıklık yapmaya zorlanamaz.
Hukukî sorumluluk
MADDE 13. Basılmış eserler yoluyla işlenen
fiillerden doğan maddî ve manevî zararlardan
dolayı süreli yayınlarda, eser sahibi ile
yayın sahibi ve varsa temsilcisi, süresiz
yayınlarda ise eser sahibi ile yayımcı,
yayımcının belli olmaması halinde ise basımcı
müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Bu hüküm, süreli veya süreli olmayan
yayınlarda yayın sahibi, marka veya lisans
sahibi, kiralayan, işleten veya herhangi bir
sıfatla yayımlayan, yayımcı gibi hareket eden
gerçek veya tüzel kişiler hakkında da
uygulanır. Tüzel kişi şirketse, anonim
şirketlerde yönetim kurulu başkanı, diğer
şirketlerde en üst yönetici, şirket ile
birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumludur.
Zararı doğuran fiilin işlenmesinden sonra
yayının her ne surette olursa olsun
devredilmesi, başka bir yayınla
birleştirilmesi veya sahibi olan gerçek veya
tüzel kişinin herhangi bir surette değişmesi
halinde, yayını devir alan, birleşen ve her ne
surette olursa olsun yayın sahibi gibi hareket
eden gerçek ve tüzel kişiler ve anonim
şirketlerde yönetim kurulu başkanı, diğer
şirketlerde üst yönetici, bu fiil nedeniyle
hükmedilecek tazminattan birinci ve ikinci
fıkrada sayılanlarla birlikte müştereken ve
müteselsilen sorumludur.
Düzeltme ve cevap
MADDE 14. Süreli yayınlarda kişilerin şeref
ve haysiyetini ihlâl edici veya kişilerle
ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde,
bundan zarar gören kişinin yayım tarihinden
itibaren iki ay içinde göndereceği suç unsuru
içermeyen, üçüncü kişilerin hukuken korunan
menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap
yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve
ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda
yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün
içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı
tarihten itibaren üç günden sonraki ilk
nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve
sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde
yayımlamak zorundadır.
Düzeltme ve cevapta, buna neden olan eser
belirtilir. Düzeltme ve cevap, ilgili yazıdan
uzun olamaz. Düzeltme ve cevaba neden olan
eserin yirmi satırdan az yazı veya resim veya
karikatür olması hallerinde düzeltme ve cevap
otuz satırı geçemez.
Süreli yayının birden fazla yerde basılması
halinde, düzeltme ve cevap yazısı, düzeltme ve
cevap hakkının kullanılmasına sebebiyet veren
eserin yayımlandığı bütün baskılarda
yayımlanır.
Düzeltme ve cevabın birinci fıkrada belirlenen
süreler içinde yayımlanmaması halinde yayım
için tanınan sürenin bitiminden itibaren,
birinci fıkra hükümlerine aykırı şekilde
yayımlanması halinde ise yayım tarihinden
itibaren onbeş gün içinde cevap ve düzeltme
talep eden kişi, bulunduğu yer sulh ceza
hâkiminden yayımın yapılmasına veya bu Kanun
hükümlerine uygun olarak yapılmasına karar
verilmesini isteyebilir. Sulh ceza hâkimi bu
istemi üç gün içerisinde, duruşma yapmaksızın,
karara bağlar.
Sulh ceza hâkiminin kararına karşı acele
itiraz yoluna gidilebilir. Yetkili makam üç
gün içinde itirazı inceleyerek karar verir.
Yetkili makamın kararı kesindir.
Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına hâkim
tarafından karar verilmesi halinde, birinci
fıkradaki süreler, sulh ceza hâkiminin
kararına itiraz edilmemişse kararın
kesinleştiği tarihten, itiraz edilmişse
yetkili makamın kararının tebliği tarihinden
itibaren başlar.
Düzeltme ve cevap hakkına sahip olan kişinin
ölmesi halinde bu hak, mirasçılardan biri
tarafından kullanılabilir. Bu durumda, birinci
fıkradaki iki aylık düzeltme ve cevap hakkı
süresine bir ay ilave edilir.
Zorunlu bilgileri göstermeme
MADDE 15. 4 üncü maddeye göre basılmış
eserlerde gösterilmesi öngörülen hususların
gösterilmemesi veya gerçeğe aykırı olarak
gösterilmesi halinde, süreli yayınlarda
sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu
yetkili, süresiz yayınlarda yayımcı ve adını
ve adresini göstermeyen veya yanlış gösteren
basımcı beşyüzmilyon liradan yirmimilyar
liraya kadar ağır para cezasıyla
cezalandırılır. Bu ceza, bölgesel süreli
yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli
yayınlarda beşmilyar liradan az olamaz.
Durdurulan yayının yayımına devam etme
MADDE 16. 8 inci maddeye göre mahkeme
kararıyla durdurulan yayına, usulüne uygun
beyanname vermeden veya değişiklikleri
bildirmeden devam edilmesi halinde yayın
sahibi, sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı
olduğu yetkili birmilyar liradan onbeş milyar
liraya kadar ağır para cezasıyla
cezalandırılır. Bu ceza, bölgesel süreli
yayınlarda beşmilyar liradan, yaygın süreli
yayınlarda onmilyar liradan az olamaz.
Teslim yükümlülüğüne uymama
MADDE 17. 10 uncu maddeye göre teslim
yükümlülüğünü yerine getirmeyen basımcı,
üçyüzmilyon liradan birmilyar liraya kadar
ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Düzeltme ve cevabın yayımlanmaması
MADDE 18. Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına
ilişkin kesinleşmiş hâkim kararlarına uymayan
sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu
yetkili onmilyar liradan yüzellimilyar liraya
kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Ağır
para cezası, bölgesel süreli yayınlarda
yirmimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda
ellimilyar liradan az olamaz.
Sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu
yetkili hakkında verilen ağır para cezasının
ödenmesinden yayın sahibi, sorumlu müdür ve
sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili ile
birlikte müteselsilen sorumludur.
Düzeltme ve cevap yazısının yayımlanmaması
veya 14 üncü maddenin birinci fıkrasında
belirtilen şartlara uyulmaksızın yayımlanması
hallerinde hâkim ayrıca, masraflar yayın
sahibi tarafından karşılanmak üzere, bu
yazının tirajı yüzbinin üzerinde olan iki
gazetede ilân şeklinde yayımlanmasına da karar
verir.
Yargıyı etkileme
MADDE 19. Hazırlık soruşturmasının
başlamasından takipsizlik kararı verilmesine
veya kamu davasının açılmasına kadar geçen
süre içerisinde, Cumhuriyet savcısı, hâkim
veya mahkeme işlemlerinin ve soruşturma ile
ilgili diğer belgelerin içeriğini yayımlayan
kimse, ikimilyar liradan ellimilyar liraya
kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu
ceza, bölgesel süreli yayınlarda onmilyar
liradan, yaygın süreli yayınlarda yirmimilyar
liradan az olamaz.
Görülmekte olan bir dava kesin kararla
sonuçlanıncaya kadar, bu dava ile ilgili hâkim
veya mahkeme işlemleri hakkında mütalaa
yayımlayan kişiler hakkında da birinci fıkrada
yer alan cezalar uygulanır.
Cinsel saldırı, cinayet ve intihara özendirme
MADDE 20. Cinsel saldırı, cinayet ve intihar
olayları hakkında, haber vermenin sınırlarını
aşan ve okuyucuyu bu tür fiillere
özendirebilecek nitelikte olan yazı ve resim
yayımlayanlar birmilyar liradan yirmimilyar
liraya kadar ağır para cezasıyla
cezalandırılır. Bu ceza bölgesel süreli
yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli
yayınlarda onmilyar liradan az olamaz.
Kimliğin açıklanmaması
MADDE 21. Süreli yayınlarda;
a) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk
Medeni Kanununa göre evlenmeleri yasaklanmış
olan kimseler arasındaki cinsel ilişkiyle
ilgili haberlerde bu kişilerin,
b) 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza
Kanununun 414, 415, 416, 421, 423, 429, 430,
435 ve 436 ncı maddelerinde yazılı cürümlere
ilişkin haberlerde mağdurların,
c) Onsekiz yaşından küçük olan suç faili veya
mağdurlarının,
Kimliklerini açıklayacak ya da tanınmalarına
yol açacak şekilde yayın yapanlar birmilyar
liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para
cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza bölgesel
süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın
süreli yayınlarda onmilyar liradan az olamaz.
Basılmış eserleri engelleme, tahrip ve bozma
MADDE 22. Kanuna uygun olarak basılmış
eserleri, bunların yayımını veya dağıtımını
veya satışını önlemek amacıyla tahrip eden
veya bozan kimse, fiili daha ağır bir suç
teşkil etmediği takdirde, bir yıla kadar hapis
ve birmilyar liradan beşmilyar liraya kadar
ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Kanunun aradığı şartlara uyulmasına rağmen
süreli ve süresiz yayınların basılmasını,
yayımını, dağıtımını veya satışını şiddet veya
tehditle engelleyen kimse, fiili daha ağır bir
suç teşkil etmediği takdirde, iki yıla kadar
hapis ve ikimilyar liradan onmilyar liraya
kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Yukarıdaki fıkralarda öngörülen fiiller, umumi
mahalde veya matbaanın veya umuma satış yapan
veya dağıtım yapan yerlerde birden fazla kişi
tarafından işlendiği takdirde verilecek ceza
yarıya kadar artırılır.
Süreli yayınların dağıtımı
MADDE 23. Süreli yayınların dağıtımını yapan
kişiler, kendilerinden dağıtımı istenen
yayınları, dağıtımını yaptıkları diğer
yayınlar için aldıkları satış fiyatı, tiraj ve
sayfa sayısına göre belirlenen dağıtım
ücretini aşmayacak bir bedel karşılığında,
dağıtmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğe
aykırı davrananlar, dağıtımından kaçındıkları
yayının toplam bedelinin on misli ağır para
cezasıyla cezalandırılırlar.
Süreli yayınları perakende olarak satışa sunan
gerçek veya tüzel kişiler, aynı anda
diledikleri kadar dağıtım şirketiyle anlaşıp
diledikleri yayınları satabilirler. Hiç kimse,
bu kişilere, rakip yayınları satmama
yükümlülüğü getiremez ve bu yayınları satmama
koşuluna bağlı olan veya bu sonucu doğuracak
edimlerde bulunamaz.
Yeniden yayım
MADDE 24. Bir süreli yayında yayımlanmış
haber, yazı ve resimleri kaynak göstermeksizin
yeniden yayımlayanlar beşmilyar liradan
onmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla
cezalandırılırlar.
Bu eserleri, yeniden yayım hakkı saklı
tutulmuş olmasına rağmen, süreli yayın
sahibinin izni olmadan yeniden yayımlayanlar
yirmimilyar liradan kırkmilyar liraya kadar
ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
El koyma, dağıtım ve satış yasağı
MADDE 25. Soruşturma için sübut vasıtası
olarak her türlü basılmış eserin en fazla üç
adedine Cumhuriyet savcısı, gecikmesinde
sakınca bulunan hallerde de kolluk el
koyabilir.
Soruşturma veya kovuşturmanın başlatılmış
olması şartıyla 25.7.1951 tarihli ve 5816
sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar
Hakkında Kanunda, Anayasanın 174 üncü
maddesinde yer alan inkılap kanunlarında, 765
sayılı Türk Ceza Kanununun 146 ncı maddesinin
ikinci fıkrasında, 153 üncü maddesinin birinci
ve dördüncü fıkralarında, 155 inci maddesinde,
311 inci maddesinin birinci ve ikinci
fıkralarında, 312 nci maddesinin ikinci ve
dördüncü fıkralarında, 312/a maddesinde ve
12.4.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle
Mücadele Kanununun 7 nci maddesinin ikinci ve
beşinci fıkralarında öngörülen suçlarla ilgili
olarak basılmış eserlerin tamamına hâkim
kararıyla el konulabilir.
Hangi dilde olursa olsun Türkiye dışında
basılan süreli veya süresiz yayın ve
gazetelerin ikinci fıkrada belirtilen suçları
içerdiklerine dair kuvvetli delil bulunması
halinde, bunların Türkiye'de dağıtılması veya
satışa sunulması, Cumhuriyet Başsavcılığının
talebi üzerine sulh ceza hâkiminin kararı ile
yasaklanabilir. Gecikmesinde sakınca bulunan
hallerde Cumhuriyet Başsavcılığının kararı
yeterlidir. Bu karar en geç yirmidört saat
içinde hâkimin onayına sunulur. Kırksekiz saat
içinde hâkim tarafından onaylanmaması halinde
Cumhuriyet Başsavcılığının kararı hükümsüz
kalır.
Yukarıdaki fıkra uyarınca yasaklanmış yayın
veya gazeteleri bilerek dağıtanlar veya satışa
sunanlar bu yayınlar yoluyla işlenen suçlardan
eser sahibi gibi sorumludurlar.
Dava süreleri
MADDE 26. Basılmış eserler yoluyla işlenen
veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlarla
ilgili ceza davalarının günlük süreli yayınlar
yönünden iki ay, diğer basılmış eserler
yönünden dört ay içinde açılması zorunludur.
Bu süreler basılmış eserlerin Cumhuriyet
Başsavcılığına teslim edildiği tarihten
başlar. Basılmış eserlerin Cumhuriyet
Başsavcılığına teslim edilmemesi halinde
yukarıdaki sürelerin başlama tarihi, suçu
oluşturan fiilin Cumhuriyet Başsavcılığı
tarafından öğrenildiği tarihtir. Ancak bu
süreler, Türk Ceza Kanununun dava zamanaşımına
ilişkin maddesinde öngörülen süreleri aşamaz.
Sorumlu müdürün ve sorumlu müdürün bağlı
olduğu yetkilinin karşı çıkmasına rağmen
yayımlatıldığı iddia edilen eserden dolayı
yayımlatan aleyhine açılacak dava yönünden
süre, sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı
olduğu yetkili hakkında verilecek beraat
kararının kesinleşmesinden itibaren başlar.
Sorumlu müdürün yayımlanan eserin sahibini
bildirmesi durumunda, eser sahibi aleyhine
açılacak davada süre, bildirim tarihinden
itibaren başlar.
Kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda dava
açma süreleri, suç için kanunun öngördüğü dava
zamanaşımı süresini aşmamak şartıyla, suçun
işlendiğinin öğrenildiği tarihten başlar.
Kamu davasının açılması izin veya karar
alınmasına bağlı olan suçlarda, izin veya
karar için gerekli başvurunun yapılmasıyla
dava açma süresi durur. Durma süresi iki ayı
geçemez.
Görevli mahkemeler ve yargılama usulü
MADDE 27. Basılmış eserler yoluyla işlenen
veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan
dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden
olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri
asliye ceza mahkemelerinde görülür.
Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza
mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması
halinde bu davalar iki numaralı mahkemede
görülür.
Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu
Kanunda öngörülen diğer suçlara ilişkin
davalar acele işlerden sayılır.
Hürriyeti bağlayıcı cezaya çevirme yasağı
MADDE 28. 18 inci ve 22 nci maddelerdeki
suçlar dışında bu Kanunda öngörülen suçlar
için hükmedilen para cezaları, hürriyeti
bağlayıcı cezaya çevrilemez.
Tebligat
MADDE 29. Süreli yayının yönetim yeri,
tebligat işlemleri yönünden, yayın sahibinin
ve temsilcisinin, görevi devam ettiği sürece
sorumlu müdürün yerleşim yeri sayılır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 30. 15.7.1950 tarihli ve 5680 sayılı
Basın Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce yayımlanmakta olan süreli
yayınların sahibi, sorumlu müdürü, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün
içinde yayınlarının türünü yönetim yerinin
bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına
bildirmek zorundadır. Bu süre içerisinde
bildirim yükümlülüğüne uyulmaması halinde
yayın sahibi, sorumlu müdür, beşyüzmilyon
liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para
cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza bölgesel
süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın
süreli yayınlarda beşmilyar liradan az olamaz.
GEÇİCİ MADDE 2. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce kamu kurum ve kuruluşlarınca
yayımlanmakta olan süreli yayınların
temsilcisi ve sorumlu müdürleri, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay
içerisinde süreli yayının basım ve yayımını bu
Kanunda öngörülen hükümlere uygun hale
getirirler.
Yürürlük
MADDE 31. Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 32. Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
|
